Արդյո՞ք բարձր խոլեստերինը ժառանգական է:

Պրեգլեդ

Խոլեստերինը լինում է մի քանի տարբեր ձևերով, ոմանք լավ են, իսկ ոմանք՝ վատ: Շատ գործոններ, ներառյալ գենետիկան, կարող են դեր խաղալ արյան մեջ խոլեստերինի մակարդակի վրա: Եթե ​​մերձավոր ազգականն ունի բարձր խոլեստերին, ապա ավելի հավանական է, որ նա միայնակ ունենա: Այնուամենայնիվ, կենսակերպի շատ գործոններ, հատկապես սննդակարգը և ֆիզիկական վարժությունները, նույնպես ազդում են խոլեստերինի մակարդակի վրա:

Շարունակեք կարդալ՝ ավելին իմանալու համար խոլեստերինի ռիսկի գործոնների և այն բաների մասին, որոնք կարող եք անել՝ ձեր մակարդակը կառավարելու համար:

Ինչն առաջացնում է անառողջ խոլեստերինի մակարդակը ձեր մարմնում

Խոլեստերինի երկու հիմնական ձև կա. Առաջինը՝ LDL խոլեստերինը, հաճախ կոչվում է «վատ» խոլեստերին: Օրգանիզմում LDL խոլեստերինի բարձր մակարդակ ունենալը համարվում է անառողջ: Երկրորդը՝ HDL-խոլեստերինը, երբեմն կոչվում է «լավ» խոլեստերին: HDL խոլեստերինի բարձր մակարդակը կարող է լավ առողջության նշան լինել:

Եթե ​​ձեր բժիշկն ասում է ձեզ, որ դուք ունեք բարձր խոլեստերին, դա սովորաբար վերաբերում է LDL խոլեստերինի բարձր մակարդակին կամ ընդհանուր խոլեստերինի բարձր մակարդակին: Ընդհանուր խոլեստերինը երբեմն կոչվում է շիճուկ խոլեստերին: Դա LDL և HDL խոլեստերինի և ձեր տրիգլիցերիդների 20 տոկոսի գումարն է: LDL խոլեստերինը և ընդհանուր խոլեստերինը կարող են օգտագործվել որպես սրտանոթային հիվանդությունների և այլ բարդությունների զարգացման ռիսկի ցուցիչներ:

Իմացեք ավելին. Ի՞նչ է շիճուկի խոլեստերինը և ինչու է այն կարևոր: »

Տարբեր ռիսկային գործոններ նպաստում են անառողջ խոլեստերինի մակարդակին, ներառյալ գենետիկան, ապրելակերպը կամ դրանց համակցությունը:

Ընտանեկան հիպերխոլեստերինեմիա՝ ընդդեմ բարձր խոլեստերինի

Եթե ​​դուք ունեք մերձավոր ազգական, օրինակ՝ ծնողներ, քույրեր, քույրեր կամ պապիկներ, ովքեր ունեն բարձր խոլեստերին, ապա ավելի հավանական է, որ դուք ինքներդ ստանաք այն: Սա հիմնականում պայմանավորված է ծնողներից երեխաներին գեների փոխանցմամբ, որոնք բարձրացնում են արյան մեջ խոլեստերինի մակարդակը, ինչպես, օրինակ, գենը, որը կոդավորում է թերի ընկալիչը: Սա հայտնի է որպես ընտանեկան հիպերխոլեստերինեմիա:

Ընտանեկան հիպերխոլեստերինեմիան ժառանգական բարձր խոլեստերինի ձև է: Այս պայմանով մարդիկ, ընդհանուր առմամբ, ունեն ավելի բարձր խոլեստերինի մակարդակ, քան այն մարդիկ, ովքեր չունեն այս հիվանդությունը, չնայած իրենց ապրելակերպին: Դա պայմանավորված է նրանով, որ այս վիճակով մարդիկ չեն կարող կարգավորել խոլեստերինի մակարդակը նույնքան արդյունավետ, որքան մյուս մարդիկ: Ընտանեկան հիպերխոլեստերինեմիա ունեցող մարդիկ չեն կարող խոլեստերինը վերահսկել միայն սննդակարգով և վարժություններով, ուստի ստիպված կլինեն փոխարենը դեղորայք օգտագործել:

Բարձր խոլեստերինի գենետիկ ռիսկ ունենալը չի ​​նշանակում, որ դուք կունենաք բարձր խոլեստերին: Դա պարզապես նշանակում է, որ դուք ունեք բարձր ռիսկ: Ասացեք ձեր բժշկին ձեր խնդիրների մասին: Նրանք կարող են օգնել ձեզ կառավարել ձեր խոլեստերինը և վերահսկել ձեր մակարդակը, որպեսզի բարձր խոլեստերինի դեպքում դուք կարողանաք անմիջապես սկսել բուժումը:

Գիրություն կամ գոտկատեղի մեծ շրջագիծ

Որոշ մարդիկ գենետիկորեն հակված են գիրության կամ գոտկատեղի մեծ շրջագծին: Երկուսն էլ կարող են մեծացնել բարձր խոլեստերինի վտանգը: Կյանքի գործոնները նույնպես դեր են խաղում այս երկու ռիսկի գործոնների մեջ:

Գիրություն սահմանվում է որպես մարմնի զանգվածի ինդեքս (BMI) 30 կամ ավելի:

Գոտկատեղի մեծ շրջագիծը տղամարդկանց մոտ 40 և ավելի սանտիմետր է, իսկ կանանց համար՝ 35 և ավելի սանտիմետր։ Գոտկատեղում կուտակված ճարպը մեծացնում է բարձր խոլեստերինի և սրտանոթային այլ բարդությունների վտանգը։

Արյան բարձր շաքար

Գլյուկոզայի բարձր մակարդակը կարող է բարձրացնել LDL խոլեստերինը և նվազեցնել HDL խոլեստերինը: Արյան մեջ գլյուկոզայի բարձր մակարդակը կարող է վնասել նաև զարկերակների լորձաթաղանթը: Սա կարող է մեծացնել զարկերակներում ճարպային նստվածքների կուտակման վտանգը:

Ինչպես գիրությունը և գոտկատեղը, որոշ մարդիկ գենետիկորեն ավելի հակված են արյան շաքարի բարձրացմանը: Կենսակերպի որոշումները, ինչպիսիք են սոդայի, քաղցրավենիքի կամ շաքարի պարունակությամբ այլ սննդամթերքները, նույնպես կարող են նպաստել արյան շաքարի բարձրացմանը:

Կենսակերպի գործոններ

Բարձր խոլեստերինի որոշ ռիսկային գործոններ կարող են լիովին վերահսկվել կենսակերպի միջոցով: Դրանք ներառում են դիետա, վարժություն և ծխելը:

Եթե ​​դուք ուտում եք հագեցած և տրանս ճարպերով հարուստ դիետա, կարող եք բարձրացնել ձեր խոլեստերինի մակարդակը: Այս տեսակի ճարպեր պարունակող մթերքները ներառում են.

  • Կարմիր միս
  • ամբողջական կաթ և մածուն
  • տապակած սնունդ
  • բարձր մշակված քաղցրավենիք

Ֆիզիկական վարժությունները կարող են բարձրացնել HDL խոլեստերինը և նվազեցնել LDL խոլեստերինը: Սա նշանակում է, որ ձեր առօրյային ֆիզիկական վարժություններ ավելացնելը կարող է նպաստել ձեր մարմնում խոլեստերինի առողջ մակարդակի բարձրացմանը:

Ամեն շաբաթ 150 րոպե չափավոր և բարձր ինտենսիվության աերոբիկ վարժություններ կատարեք: Պետք չէ սկզբում այդքան շատ մարզվել, եթե նոր եք մարզվել: Փոխարենը, բարձրացրեք ձեր ճանապարհը և համոզվեք, որ խոսեք ձեր բժշկի հետ, նախքան նոր վարժություններ սկսելը: Բացի այդ, ձեր վարժությունների պլանում ավելացրեք դիմադրողական վարժություններ, ինչպիսիք են ծանրամարտը կամ յոգան:

Ծխելը կարող է բացասաբար ազդել ձեր սրտի առողջության վրա։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ ծխախոտը վնասում է ձեր արյան անոթների պատը: Հետեւաբար, ավելի հավանական է ճարպային կուտակումներ կուտակել:

Խոսեք ձեր բժշկի հետ հակածխելու ծրագրերի մասին, որոնք կարող են ազդել ձեր ապրելակերպի վրա: Երբեմն ձեզ կարող է անհրաժեշտ լինել մեկից ավելի մեթոդներ փորձել ծխելը թողնելու համար: Աջակցող խումբ ունենալը կարող է օգնել:

Իմացեք ավելին. 14 խորհուրդ ծխելը թողնելու համար »

Բարձր խոլեստերինի բարդություններ

Անառողջ խոլեստերինի բարձր մակարդակը կարող է նվազեցնել արյան հոսքը ձեր արյան անոթներով: Ժամանակի ընթացքում դա կարող է մեծացնել հետևյալ պայմանների զարգացման ռիսկը.

  • կաթված
  • կորոնար սրտային հիվանդություն
  • ծայրամասային զարկերակային հիվանդություն

Բարձր խոլեստերինի ախտորոշում

Բարձր խոլեստերինը սովորաբար ասիմպտոմատիկ է: Ձեր խոլեստերինի մակարդակը որոշելու համար ձեզ անհրաժեշտ կլինի արյան ստուգում: Ձեր առաջնային խնամքի բժիշկը ձեր արյունը կվերցնի՝ ստուգելու ձեր լիպիդների մակարդակը: Սա կոչվում է լիպիդային վահանակ և ստանդարտ ընթացակարգ է առաջնային խնամքի բժիշկների մեծ մասի համար: Արդյունքները սովորաբար ներառում են.

  • ընդհանուր խոլեստերին
  • HDL խոլեստերին
  • LDL խոլեստերին, երբեմն ներառում է մասնիկների հաշվարկը ի լրումն ընդհանուր քանակի
  • տրիգլիցերիդներ

Առավել ճշգրիտ արդյունքներ ստանալու համար դուք պետք է խուսափեք թեստից առնվազն 10 ժամ առաջ ջուր խմելուց կամ ուտելուց որևէ այլ բան խմելուց կամ ուտելուց: Ընդհանուր խոլեստերինի արդյունքները մեկնաբանելիս բժիշկները սովորաբար օգտագործում են հետևյալ ուղեցույցները.

առողջ ընդհանուր խոլեստերին 200 մգ/դ-ից ցածր ընդհանուր խոլեստերինի լատրացում 200-ից 239 մգ/դ.Խոշոր ընդհանուր խոլեստերին 240 մգ/դլ-ից բարձր

Ձեր բժիշկը նաև կմեկնաբանի մյուս թվերը՝ ձեր առողջության մասին ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու համար:

Երբ դուք պետք է փորձարկվեք

Եթե ​​դուք ունեք բարձր խոլեստերինի ցածր ռիսկ, դուք պետք է սկսեք լիպիդային ափսեի վերանայումից՝ սկսած 40 տարեկանից՝ կանանց և 35 տարեկանից՝ տղամարդկանց համար: Դուք պետք է ձեր մակարդակները փորձարկեք մոտավորապես հինգ տարին մեկ:

Եթե ​​դուք ունեք սրտանոթային հիվանդությունների և խոլեստերինի բարձր ռիսկի գործոններ, դուք պետք է սկսեք ձեր 20 տարեկանում լիպիդային թիթեղները ավելի հաճախակի պարբերականությամբ վերանայել: Եթե ​​արդյունքները ցույց են տալիս, որ դուք ունեք անառողջ խոլեստերինի կամ լիպիդների այլ մակարդակներ, ձեր բժիշկը կաշխատի ձեզ հետ բուժման և հետագա գործողությունների պլան ստեղծելու համար:

Գենետիկական թեստավորում

Եթե ​​կարծում եք, որ կարող եք ընտանեկան հիպերխոլեստերինեմիայի վտանգի տակ լինել, ձեր բժիշկը կարող է խորհուրդ տալ գենետիկական թեստավորում: Գենետիկական թեստը կարող է բացահայտել թերի գեները և որոշել, թե արդյոք ունեք ընտանեկան հիպերխոլեստերինեմիա:

Եթե ​​թեստը դրական ազդեցություն ունի ընտանեկան հիպերխոլեստերինեմիայի վրա, ապա ձեզ կարող է անհրաժեշտ լինել ավելի հաճախակի լիպիդային թիթեղներ:

Բուժում և կանխարգելում

Բարձր խոլեստերինի բուժումը կարող է դժվար լինել, ուստի կարող է անհրաժեշտ լինել օգտագործել մակարդակի կառավարման մեթոդների համադրություն: Այս մեթոդները կարող են ներառել.

  • դեղատոմսով դեղեր
  • կառավարել այլ պայմաններ, ինչպիսիք են շաքարախտը, որոնք մեծացնում են ռիսկը
  • ապրելակերպի փոփոխություններ

Ահա մի քանի փոփոխություններ, որոնք դուք կարող եք կատարել՝ բարձր խոլեստերինի ռիսկը նվազեցնելու համար.

Առողջ սնվելը. բջջանյութով, սպիտակուցներով և չհագեցած ճարպերով հարուստ սննդակարգը կնվազեցնի վնասակար LDL խոլեստերինը: Կենտրոնացեք առողջ սնունդ ուտելու վրա, ինչպիսիք են.

  • կանաչի
  • տեսապակի
  • ոլոռ
  • վարսակի ալյուր
  • ամբողջական ալյուրի հաց
  • ցածր յուղայնությամբ կաթ
  • ցածր յուղայնությամբ միս, օրինակ՝ թռչնամիս

Խուսափեք կենդանական ծագմամբ հագեցած ճարպերով հարուստ մթերքներ ուտելուց, ինչպիսիք են լիարժեք կաթնային ճարպերը, բարձր վերամշակված քաղցրավենիքները և կարմիր միսը:

Պարբերաբար մարզվեք ընդհանուր վիրաբույժ խորհուրդ է տալիս ամեն շաբաթ 150 րոպե չափավոր և բարձր ինտենսիվության աերոբիկ վարժություններ կատարել: Բացի այդ, մտածեք որոշ վարժություններում մկանային զանգվածի ավելացման համար դիմադրողականություն ավելացնելու համար:

Ծխելը դադարեցնելը կամ նվազեցնելը. Եթե ծխելը թողնելու համար օգնության կարիք ունեք, դիմեք ձեր բժշկին: Նրանք կարող են խորհուրդ տալ ծխելը դադարեցնելու ծրագրեր: Այն նաև օգնում է ունենալ աջակցող խումբ, այնպես որ խոսեք մտերիմ ընկերոջ կամ ընտանիքի անդամի հետ ծխելը թողնելու ձեր նպատակի մասին և խնդրեք նրանց քաջալերել և աջակցել ձեզ:

Պահպանեք առողջ մարմնի քաշը և մարմնի ճարպի ցածր տոկոսը. փորձեք թիրախավորել BMI-ն 30-ից ցածր: Բացի այդ, տղամարդկանց մարմնի ճարպի տոկոսը պետք է լինի 25 տոկոսից ցածր, իսկ կանայք՝ 30 տոկոսից ցածր: Եթե ​​Ձեզ անհրաժեշտ է նիհարել մարմնի ճարպի տեսքով, ապա պետք է նպատակ ունենաք ամեն օր կալորիականության դեֆիցիտ հաստատել: Առողջ սննդակարգի և վարժությունների ռեժիմի համադրությունն օգնում է պահպանել առողջ քաշը կամ անհրաժեշտության դեպքում նիհարել:

Սահմանափակեք ալկոհոլի օգտագործումը. կանայք պետք է սահմանափակեն ալկոհոլը օրական ոչ ավելի, քան մեկ խմիչք, իսկ տղամարդիկ՝ ոչ ավելի, քան օրական երկու խմիչք: Դա մեկ խմիչք է համարվում է 1.5 ունցիա ալկոհոլային խմիչքներ, 12 ունցիա գարեջուր կամ 5 ունցիա գինի:

Ձեր բժիշկը կարող է նաև խորհուրդ տալ խոլեստերինի բուժման դեղատոմսով դեղեր: Դրանք ներառում են ստատիններ, նիասինի ածանցյալներ և լեղաթթուների սեկվեստրանտներ: Եթե ​​դուք ընդունում եք այս դեղամիջոցներից որևէ մեկը, ապա պետք է դրանք օգտագործեք առողջ ապրելակերպի հետ մեկտեղ:

Եթե ​​դուք չեք կարող վերահսկել ձեր խոլեստերինը կենսակերպի փոփոխություններով և դեղամիջոցներով, ձեր բժշկին կարող է անհրաժեշտ լինել աֆերեզ կամ վիրահատություն կատարել՝ ձեր խոլեստերինի մակարդակը նվազեցնելու համար: Աֆերեզը արյունը զտող տեխնիկա է, բայց հազվադեպ է օգտագործվում:

դիտել

Բարձր խոլեստերինի պատճառը կարող է լինել տարբեր գենետիկական և կենսական գործոններ: Եթե ​​այն ճիշտ չկառավարվի, կարող է հանգեցնել տարբեր առողջական բարդությունների: Խոլեստերինի մակարդակը օպտիմալացնելու համար կարող եք օգտագործել մի շարք մեթոդներ, այդ թվում՝

  • առողջ դիետա
  • վարժություն
  • թմրամիջոցների չարաշահումից խուսափելը
  • ձեր բժշկի կողմից նշանակված դեղամիջոցները